Educatieve video maken met AI: uitleg in 5 stappen

Zo maak je een educatieve video met AI om een les uit te leggen: kies één vraag, schrijf je prompt, kies lengte en stem en controleer het resultaat.

Een educatieve video maken met AI kan zonder camera en zonder ervaring met monteren. Je kiest één duidelijke vraag uit de les, schrijft een korte prompt waarin staat wie er kijkt, welk voorbeeld je wilt en hoe lang de video mag duren, en je controleert het resultaat voordat je het deelt. De tool tekent en spreekt. Jij bepaalt wat er wordt uitgelegd en of het klopt.

Deze gids loopt de stappen één voor één door, of je nu als leerling of student een hoofdstuk wilt herhalen of als docent de les van morgen voorbereidt. Je vindt er een sjabloon voor je prompt en drie voorbeelden die je zo kunt kopiëren.

Wat maakt een uitlegvideo goed?

Een goede uitlegvideo lijkt meer op een docent die iets rustig op het bord uittekent dan op een documentaire. Vier dingen maken het verschil:

  • Eén idee. "Hoe pompt het hart bloed rond?" werkt, "Alles over de bloedsomloop" niet. Heeft je onderwerp drie delen, maak dan drie korte video's.
  • Eén concreet voorbeeld. Een echte som bij wiskunde, een gebeurtenis met een datum bij geschiedenis, een voorwerp dat iedereen kent bij natuurkunde. Het voorbeeld is wat blijft hangen.
  • Kort. Eén tot drie minuten is genoeg om een begrip te introduceren of te herhalen.
  • Een samenvatting aan het eind. Twee of drie zinnen die je zo in je schrift kunt overnemen.

Stap 1: kies één duidelijke vraag

Schrijf in één regel op wat de kijker na de video moet kunnen uitleggen of doen. Bijvoorbeeld: "De kijker kan vertellen welke weg het bloed aflegt van het hart naar de longen en terug." Of: "De kijker kan een korting in procenten uitrekenen."

Een vraag werkt beter dan een onderwerp. "De Eerste Wereldoorlog" is een onderwerp waar je een heel boek mee vult. "Waarom leidde één moord in Sarajevo tot een wereldoorlog?" is een vraag waar een antwoord van drie minuten op past.

Een handige test: kun je het antwoord in drie zinnen opschrijven? Dan is de vraag klein genoeg. Lukt dat niet, splits haar dan op en maak er twee video's van.

Bedenk daarna drie dingen:

  1. Wie kijkt er? De leeftijd of het leerjaar, en wat de kijker al weet.
  2. Welk voorbeeld draagt de uitleg?
  3. Welke zin moet aan het eind blijven hangen?

Stap 2: schrijf je prompt

Een prompt is de opdracht die je aan de AI geeft, in gewone taal. Schrijf hem zoals je een klasgenoot of collega zou vragen om iets uit te leggen. Een goede prompt voor een educatieve video noemt de vraag, het publiek, het voorbeeld, de begrippen uit je lesboek en de afsluiting.

Sjabloon om te kopiëren

Leg aan [wie kijkt: leeftijd of leerjaar] uit [je vraag]. Gebruik als voorbeeld [één concreet voorbeeld]. Gebruik deze begrippen: [de woorden uit je lesboek]. Sluit af met een samenvatting van drie zinnen. Lengte: [1, 2, 3 of 5] minuten.

Vul de vakjes in en haal de haken weg. Meer is niet nodig. Hoe meer uitzonderingen en bijzaken je toevoegt, hoe voller en rommeliger de video wordt.

Drie voorbeelden voor verschillende vakken

Pas de leeftijd, het voorbeeld of de lengte aan je eigen klas of toets aan.

Biologie:

Leg aan leerlingen van 13 en 14 jaar uit hoe het hart bloed door het lichaam pompt. Volg één druppel bloed: van de rechterkant van het hart naar de longen, terug naar de linkerkant en dan het lichaam in. Gebruik de begrippen boezem, kamer, zuurstofrijk en zuurstofarm. Sluit af met een samenvatting van drie zinnen. Lengte: 2 minuten.

Wiskunde:

Leg aan leerlingen van 12 en 13 jaar uit hoe je een korting in procenten uitrekent. Gebruik één voorbeeld: een jas van 80 euro met 25% korting. Reken eerst de korting uit (20 euro) en daarna de nieuwe prijs (60 euro), stap voor stap. Sluit af met de twee stappen in één zin. Lengte: 2 minuten.

Geschiedenis:

Leg aan leerlingen van 15 jaar uit waarom de moord op Frans Ferdinand in Sarajevo op 28 juni 1914 uitliep op de Eerste Wereldoorlog. Verdeel de uitleg in drie oorzaken: de bondgenootschappen tussen de grote landen, de wapenwedloop en het nationalisme op de Balkan. Geef bij elke oorzaak één kort voorbeeld. Sluit af met één zin per oorzaak. Lengte: 3 minuten.

In de wiskundeprompt staan de uitkomsten er al in. Dat is met opzet. Zo ligt vast welk antwoord op het bord hoort te staan, en zie je bij het nakijken meteen of het klopt.

Studeer je aan een hogeschool of universiteit, dan werkt het net zo, met een begrip uit je college in plaats van uit een lesboek. Bijvoorbeeld: "Leg aan eerstejaarsstudenten economie uit wat prijselasticiteit is, met de prijs van een bioscoopkaartje als voorbeeld. Lengte: 2 minuten."

Staat de les al op papier, in een samenvatting, een reader of een presentatie? Typ haar dan niet over. Upload het bestand en schrijf erbij welk deel je wilt gebruiken en voor wie. Hoe dat gaat, lees je op de pagina over documenten omzetten naar video.

Stap 3: kies lengte, stem en formaat

Lengte. Een voice-over spreekt ongeveer 130 woorden per minuut. In twee minuten passen dus zo'n 260 woorden, ongeveer een half A4'tje.

  • 1 minuut: één definitie of één stap.
  • 2 minuten: één begrip met één uitgewerkt voorbeeld en een samenvatting. Voor de meeste lessen is dit de bruikbaarste lengte.
  • 3 tot 5 minuten: een volledige uitleg met meerdere stappen, bijvoorbeeld als leerlingen de instructie thuis bekijken.

Stem. Kies een stem die op normaal volume goed te verstaan is, ook achter in het lokaal. Geef je Engels of volg je tweetalig onderwijs, dan kun je dezelfde uitleg ook in het Engels laten maken als luisteroefening.

Formaat. Liggend 16:9 is voor het digitale schoolbord, de beamer of een laptop. Staand 9:16 vult het scherm van een telefoon, handig als je de video in een klassengroep deelt. Vierkant 1:1 past goed in berichten en groepen.

Stap 4: controleer het resultaat

AI legt vlot uit, maar jij blijft verantwoordelijk voor de inhoud. Bekijk de video één keer helemaal, met deze vragen ernaast:

  • Kloppen de feiten, jaartallen en getallen?
  • Zijn de begrippen dezelfde als in je lesboek, of duikt er een woord op dat de klas nog niet kent?
  • Is het voorbeeld het voorbeeld dat je vroeg, en is het goed uitgewerkt?
  • Zegt de samenvatting wat je wilt dat de kijker onthoudt?

Wees extra streng bij wiskunde, natuurkunde en scheikunde. Leg de formules, symbolen en getallen die op de borden staan naast je lesboek voordat je de video deelt. Dat geldt voor elke AI-tool. Een verkeerd minteken of een verwisseld getal valt nauwelijks op als je alleen luistert, maar een klasgenoot neemt het wel over.

Klopt er iets niet, pas dan je prompt aan en maak een nieuwe versie. Schrijf er bijvoorbeeld bij: "Gebruik het woord kamer, niet ventrikel" of "De nieuwe prijs is 60 euro".

Stap 5: waar past de video?

In de klas

  • De les omdraaien. Leerlingen kijken de uitleg thuis en de lestijd gaat naar oefenen en vragen. Geef één vraag mee waarop ze het antwoord meenemen naar de les.
  • Als opening. Een video van één minuut om nieuwsgierig te maken voordat je zelf uitlegt.
  • Herhaling voor de toets. Eén video per begrip, bij elkaar op het leerplatform van de school.
  • Voor wie afwezig was. Wie een les miste, ziet de kern en kan de volgende les weer aanhaken.

Bij zelfstudie

  • Het moeilijkste begrip eerst. Maak een video van het stuk dat je na twee keer lezen nog niet snapt, niet van het hele hoofdstuk.
  • Jezelf overhoren. Zet de video stil vlak voor de samenvatting en zeg haar zelf hardop. Kijk daarna of je alles had.
  • Samen leren. Kijk de video met een studiegenoot en leg elkaar het voorbeeld opnieuw uit, met andere getallen.
Illustratie van twee scholieren aan een keukentafel, een meisje in een gele regenjas en een jongen in een spijkerjack, die samen naar een tablet kijken met een getekend hart en pijlen eromheen

Een video maken is zelf ook leren: wie een heldere prompt met een goed voorbeeld kan schrijven, heeft de stof al half begrepen. Meer ideeën voor studeren met video staan op de pagina KolaVid voor studenten.

Zo werkt het in KolaVid

KolaVid maakt van een onderwerp dat je typt, een tekst die je plakt of een PDF, Word-bestand of PowerPoint een ingesproken whiteboardvideo. Elke tekening verschijnt op het moment dat de voice-over haar noemt, met één idee per bord. De site en de app zijn er in het Nederlands, de voice-over spreekt Nederlands en de woorden op de borden staan in het Nederlands.

De stappen zijn die van deze gids:

  1. Open de lesvideomaker en typ je prompt of upload je lesbestand.
  2. Kies de lengte (1, 2, 3 of 5 minuten), de stem (man of vrouw) en Nederlands als taal van de voice-over.
  3. Kies het formaat: 16:9, 9:16 of 1:1.
  4. Laat de video maken. Dat duurt een minuut of twee, en je kunt meekijken terwijl hij wordt getekend.
  5. Loop de vragen uit stap 4 na. Download de video daarna als MP4 of deel de link.

Met een gratis account krijg je 120 credits, genoeg voor één video van 2 minuten, zonder betaalkaart. Op gratis video's staat een klein KolaVid-merkje. Lees je eerste prompt dus goed na voordat je begint. Gratis video's duren maximaal 2 minuten, bij de betaalde abonnementen is dat 5 minuten. Starter kost 19,99 dollar per maand en bevat 5.000 credits, goed voor ongeveer 40 video's van twee minuten. De details staan op de prijzenpagina, en op de pagina voor docenten vind je meer voorbeelden van lessen.

Veelgestelde vragen

Hoe lang moet een educatieve video zijn?

Voor één begrip is één tot drie minuten genoeg. Heb je meer tijd nodig, dan zitten er meestal meerdere ideeën in je onderwerp en kun je beter twee of drie korte video's maken.

Werkt dit ook voor wiskunde en natuurkunde?

Ja, vooral als je één uitgewerkte som als voorbeeld geeft en de uitkomst in je prompt zet. Controleer daarna de formules en getallen op de borden met je lesboek voordat je de video deelt, zoals je bij elke AI-tool zou doen.

Is de video helemaal in het Nederlands?

Ja. Je kiest Nederlands als taal van de voice-over en de woorden op de borden worden dan ook in het Nederlands geschreven. De site en de app van KolaVid zijn in het Nederlands beschikbaar.

Kan ik gratis een educatieve video maken?

Ja. Met een gratis KolaVid-account maak je één video van 2 minuten, zonder betaalkaart. Op die video staat een klein KolaVid-merkje.

Een goede educatieve video begint ruim voor de tool: bij één duidelijke vraag, een goed gekozen voorbeeld en een samenvatting die je kunt overschrijven. Wil je het uitproberen met je volgende les of toets, dan maak je in KolaVid je eerste video van twee minuten gratis.

Back to blog