PDF omzetten naar video: van lesstof naar uitlegvideo
Zo zet je een PDF, Word-bestand of PowerPoint met lesstof om in een uitlegvideo: bestand voorbereiden, wat je erbij schrijft, veelgemaakte fouten en checklist.
Om een PDF, Word-bestand of PowerPoint om te zetten naar een uitlegvideo upload je het bestand in een AI-tool en schrijf je er een paar regels bij: welk deel je wilt gebruiken, voor wie de video is en hoe lang hij mag duren. De tool leest de tekst en maakt er een voice-over met tekeningen van. Of het resultaat goed wordt, hangt af van twee dingen: een bestand met leesbare, geordende tekst, en een opdracht die duidelijk zegt wat je uit dat bestand wilt halen.
De meeste zwakke video's uit bestanden hebben dezelfde oorzaak. Iemand uploadt een reader van veertig pagina's en vraagt om een video van twee minuten. Deze gids begint daarom bij de vraag wat er in twee minuten past, en gaat daarna over het bestand en de tekst die je erbij schrijft.
Wat past er in een video van twee minuten?
Een voice-over spreekt ongeveer 130 woorden per minuut. Daarmee kun je vooraf uitrekenen hoeveel stof er in een video past.
| Lengte | Woorden (ongeveer) | Wat erin past |
|---|---|---|
| 1 minuut | 130 | Eén definitie of één stap |
| 2 minuten | 260 | Eén begrip met één uitgewerkt voorbeeld en een samenvatting |
| 3 minuten | 390 | Een proces van drie of vier stappen |
| 5 minuten | 650 | Een volledige paragraaf uit het hoofdstuk, met voorbeeld |
Een volle pagina doorlopende tekst telt al gauw vierhonderd tot vijfhonderd woorden. Twee minuten video is dus ongeveer een halve pagina, en dan in spreektaal. Staat er meer in het bestand, dan moet de tool kiezen wat wegvalt. Die keuze maak je liever zelf.
De vuistregel: één video beantwoordt één vraag. Bevat je hoofdstuk vier vragen, dan zijn dat vier korte video's. Die zijn ook makkelijker terug te kijken vlak voor een toets.
Bereid het bestand voor
Controleer of de tekst echte tekst is
Open het bestand en probeer met je muis een zin te selecteren. Lukt dat, dan is de tekst leesbaar. Lukt het niet, dan heb je een scan of een foto: een plaatje van tekst. Daar komt zelden een goede video uit.
Heb je alleen handgeschreven aantekeningen of een scan, typ de kern dan over in een Word-bestand. Een halve pagina is genoeg voor twee minuten, dus dat is minder werk dan het lijkt.
Kies één hoofdstuk, niet het hele boek
Knip het bestand terug tot het deel dat je nodig hebt. Dat kan op twee manieren:
- Een kleiner bestand maken. Sla alleen de pagina's op die je nodig hebt, kopieer de paragraaf naar een nieuw Word-bestand of bewaar een kopie van je presentatie met alleen de dia's over dit onderwerp.
- Het deel noemen in je opdracht. Bijvoorbeeld: "Gebruik alleen paragraaf 2.3" of "Gebruik dia 6 tot en met 9".
De eerste manier is het betrouwbaarst, omdat er dan niets anders in het bestand staat waar de video over kan gaan. Combineer ze gerust.

Orden de tekst
Een bestand dat voor jou duidelijk is, is dat niet altijd voor een lezer zonder voorkennis. Loop deze punten na:
- Kopjes die zeggen waar het over gaat. "Osmose" is beter dan "Deel 3".
- Definities voluit. "Osmose = water → hoge conc." begrijp jij, maar een ander niet. Schrijf de zin uit.
- Het voorbeeld in het bestand. Wil je een bepaald voorbeeld of een bepaalde som in de video, zet die er dan in, met de uitkomst.
- Weg met wat niet in de video hoort. Inhoudsopgave, bronnenlijst, huiswerkopdrachten en voetnoten leiden alleen maar af.
PDF, Word of PowerPoint?
Alle drie kunnen werken, maar ze hebben elk een eigen valkuil.
- PDF. Prima als je de tekst kunt selecteren. Let op bij een PDF die uit een presentatie is geëxporteerd: daarin staat alleen de tekst van de dia's.
- Word. Het makkelijkst om in te knippen en te herschikken. Voor aantekeningen en samenvattingen is dit vaak de beste keuze.
- PowerPoint. Op dia's staan meestal steekwoorden; de echte uitleg zit in je hoofd of in de sprekersnotities. Zet de uitleg dus in de notities, of schrijf in je opdracht wat de steekwoorden betekenen.
Wat schrijf je bij het bestand?
Een upload zonder tekst erbij levert een algemene samenvatting op. Met vier korte regels stuur je de video: het deel, het publiek, het voorbeeld en de afsluiting. Zet de lengte erachter en je bent klaar.
Drie voorbeelden om te kopiëren en aan te passen:
Bij een samenvatting in PDF (biologie):
Gebruik alleen het deel over osmose op pagina 3. Leg het uit aan leerlingen van 15 jaar. Gebruik het voorbeeld uit de tekst van het slablad in zout water. Houd de begrippen aan zoals ze in het bestand staan. Sluit af met een samenvatting van twee zinnen. Lengte: 2 minuten.
Bij een PowerPoint van een college (economie):
Dit is de presentatie van week 4. Maak een uitlegvideo over dia 6 tot en met 9, over vraag en aanbod. De kijkers zijn eerstejaarsstudenten. Gebruik de sprekersnotities als basis voor de uitleg en werk het voorbeeld van de koffieprijs op dia 8 uit. Sluit af met de kern in twee zinnen. Lengte: 3 minuten.
Bij een Word-bestand met lesaantekeningen (geschiedenis):
Maak een video over de paragraaf "Oorzaken van de Franse Revolutie". De kijkers zijn 14 en 15 jaar. Noem de oorzaken in de volgorde van het bestand en geef bij elke oorzaak één voorbeeld. Gebruik geen jaartallen die niet in het bestand staan. Sluit af met één zin per oorzaak. Lengte: 3 minuten.
Twee zinnen uit deze voorbeelden zijn het onthouden waard. "Houd de begrippen aan zoals ze in het bestand staan" zorgt dat de video dezelfde woorden gebruikt als je toets. "Gebruik geen jaartallen die niet in het bestand staan" houdt de video bij jouw lesstof.
Heb je geen bestand en wil je beginnen bij een onderwerp dat je zelf typt? Dat staat stap voor stap in de gids Educatieve video maken met AI.
Veelgemaakte fouten
- Het hele boek uploaden. De video wordt een oppervlakkige rondgang langs alles, zonder één goed voorbeeld.
- Niets bij het bestand schrijven. De tool weet dan niet voor wie de video is en welk deel telt.
- Een scan of foto uploaden. Controleer eerst of je de tekst kunt selecteren.
- Dia's met alleen steekwoorden. Drie woorden per dia zijn geen uitleg. Vul de sprekersnotities in.
- Vijf begrippen in twee minuten. Elk begrip krijgt dan één zin en niemand onthoudt iets.
- Een tabel vol getallen als bron. Een voice-over kan geen twintig getallen voorlezen. Kies de twee of drie getallen die ertoe doen en noem ze in je opdracht.
- De video niet nakijken. Bekijk hem één keer helemaal voordat je hem deelt. Staan er formules of getallen op de borden, leg ze dan naast je lesboek. Dat geldt voor elke AI-tool.
Checklist voor het uploaden
- Ik kan de tekst in het bestand selecteren.
- Het bestand gaat over één hoofdstuk of één paragraaf.
- De definities staan er voluit in, niet in steekwoorden.
- Het voorbeeld dat ik wil zien, staat in het bestand of in mijn opdracht.
- Mijn opdracht noemt het deel, het publiek, het voorbeeld en de afsluiting.
- De lengte past bij de hoeveelheid stof: ongeveer 130 woorden per minuut.
- Ik heb tijd ingepland om de video één keer helemaal te bekijken.
Omzetten in KolaVid
KolaVid maakt van een geüpload bestand een ingesproken whiteboardvideo. Elke tekening verschijnt op het moment dat de voice-over haar noemt, met één idee per bord. Je kunt een PDF, een Word-bestand, een PowerPoint of een tekstbestand uploaden. Uit een .pptx-bestand leest KolaVid de tekst van de dia's en de sprekersnotities. Heb je de uitleg in de presentatie ingesproken, dan wordt die opname uitgeschreven en ook als bron gebruikt.
Zo ga je te werk:
- Open de tool PDF naar video of PowerPoint naar video en upload je bestand.
- Schrijf je opdracht erbij: het deel, het publiek, het voorbeeld en de afsluiting.
- Kies de lengte (1, 2, 3 of 5 minuten), de stem (man of vrouw), Nederlands als taal van de voice-over en het formaat: 16:9 voor laptop en schoolbord, 9:16 voor de telefoon of 1:1.
- Laat de video maken. Dat duurt een minuut of twee.
- Bekijk hem helemaal en download hem als MP4 of deel de link.
De site en de app zijn er in het Nederlands, en de woorden op de borden worden in het Nederlands geschreven als je Nederlands als taal van de voice-over kiest.
Met een gratis account maak je één video van 2 minuten, zonder betaalkaart. Op gratis video's staat een klein KolaVid-merkje. Gratis video's duren maximaal 2 minuten en bij de betaalde abonnementen is dat 5 minuten; de details staan op de prijzenpagina. Op de pagina documenten omzetten naar video vind je meer voorbeelden van bestanden die als bron kunnen dienen.
Veelgestelde vragen
Kan ik een heel boek omzetten in één video?
Dat kan beter niet. In twee minuten passen ongeveer 260 woorden en in vijf minuten ongeveer 650. Kies één hoofdstuk of één paragraaf per video en maak een reeks als je meer wilt behandelen.
Worden de sprekersnotities van mijn PowerPoint gelezen?
Ja, als je het .pptx-bestand zelf uploadt. KolaVid leest de tekst van de dia's en de sprekersnotities en schrijft ingesproken uitleg uit de presentatie uit. In een PDF-export van je presentatie staat alleen de tekst van de dia's.
Mijn aantekeningen zijn met de hand geschreven. Wat nu?
Typ de kern over in een Word-bestand of plak hem als tekst. Voor een video van twee minuten heb je ongeveer een halve pagina nodig. Het overtypen is meteen een goede herhaling van de stof.
Werkt het met Nederlandstalige bestanden?
Ja. Kies Nederlands als taal van de voice-over. De uitleg wordt dan in het Nederlands ingesproken en de woorden op de borden staan ook in het Nederlands.
Hoe lang duurt het omzetten van een bestand naar een video?
Het maken van de video duurt een minuut of twee. Reken daarnaast op wat tijd om het bestand in te korten, je opdracht te schrijven en de video één keer te bekijken.
Een goed bestand en vier regels opdracht doen het meeste werk: één hoofdstuk, een duidelijk publiek, één voorbeeld en een afsluiting. Heb je je samenvatting al klaarliggen, dan kun je met een gratis KolaVid-account uitproberen hoe ze er als uitlegvideo van twee minuten uitziet.